Шабакаҳои иҷтимоӣ аввалин бор дар ҷаҳон ба манбаи асосии дастрасии ҷомеа ба иттилоот табдил ёфта, аз расонаҳои анъанавӣ, аз ҷумла телевизион, радио ва сомонаҳои хабарӣ пеш гузаштанд. Дар ин бора дар гузориши солонаи Digital News Report-и Донишгоҳи Оксфорди Британия омадааст.
Тадқиқот бар асоси назарсанҷии тақрибан 100 ҳазор истеъмолкунандаи хабар дар 48 кишвари ҷаҳон анҷом шудааст. Натиҷаҳо нишон медиҳанд, ки 54 дарсади пурсидашудагон дар як ҳафтаи охир хабарҳоро аз шабакаҳои иҷтимоӣ дастрас кардаанд, дар ҳоле ки 51 дарсад аз расонаҳои анъанавӣ истифода бурдаанд.
Муаллифони гузориш мегӯянд, агарчи шабакаҳои иҷтимоӣ солҳои охир миёни ҷавонон ҳамчун манбаи хабар маъруф буданд, ҳоло онҳо дар ҳамаи гурӯҳҳои синнусолӣ ва дар аксари кишварҳо ба яке аз сарчашмаҳои асосии иттилоот табдил ёфтаанд.
Тибқи натиҷаи таҳқиқот, 30 дарсади иштирокчиён шабакаҳои иҷтимоӣ ва платформаҳои видеоиро манбаи асосии хабарҳои худ номидаанд. Ин нишондиҳанда дар соли 2020 ҳамагӣ 22 дарсад буд.
Дар байни ҷавонони аз 18 то 24-сола ин рақам ба 52 дарсад мерасад. Ба гуфтаи муҳаққиқон, ин нишон медиҳад, ки насли ҷавон бештар ба шабакаҳои иҷтимоӣ ҳамчун воситаи пайгирии рӯйдодҳои ҷаҳон такя мекунад.
Ҳамзамон истифодаи расонаҳои анъанавӣ коҳиш ёфтааст. Аз соли 2020 то имрӯз аудиторияи хабарҳои телевизионӣ 13 банди фоизӣ ва аудиторияи барномаҳои хабарии мобилӣ 12 банди фоизӣ кам шудааст.
Пурсиш нишон додааст, ки сабабҳои ин тағйирот гуногунанд. Бархе корбарон шабакаҳои иҷтимоиро барои дастрасии зуд ва қулай ба хабарҳо интихоб мекунанд, гурӯҳи дигар бошад, камтар телевизион тамошо мекунанд.
Бо вуҷуди ин, дар як қатор кишварҳои аврупоӣ, аз ҷумла Британия, Олмон, Шветсия, Финландия, Чехия, Австрия, Белгия, Нидерландия, Ирландия ва Хорватия расонаҳои анъанавӣ ҳанӯз ҳам аз шабакаҳои иҷтимоӣ пешсаф мебошанд. Муҳаққиқон ин ҳолатро ба сатҳи баланди эътимоди ҷомеа ба муассисаҳои расонаии анъанавӣ рабт медиҳанд.
Коршиносон бар ин назаранд, ки рақобат байни расонаҳои анъанавӣ, шабакаҳои иҷтимоӣ ва абзорҳои нави зеҳни сунъӣ дар солҳои наздик боз ҳам шадидтар хоҳад шуд.
