Кулолгарӣ яке аз касбҳои суннатӣ маҳсуб мешавад ва то ба имрӯз ашёи гилин дар рӯзгор серистифода аст. Яке аз ин гуна ашёҳо танӯри гилин буда, аммо ҳоло танӯрсозон дар кишвар ба шумор монда, ҷойи танӯрҳои гилинро танӯрҳои сементӣ танг карда истодаанд.
Ба тавсифи Абдураҳмон Маҳмудов, сокини ҷамоати Бустонқалъаи ноҳияи Кӯшониён, ки 40 сол боз танӯри гилин месозад, “назар ба нонҳои тафдонӣ ё нони дар танӯрҳои сементӣ пӯхташуда, нон дар танӯри гилин болаззаттар аст.”
Ҳама гуна маҳсулоте, ки барои омода кардани танӯри гилин истифода мешавад, табиӣ аст. Асосан барои ин гуна танӯр обу гил, коҳ ва пашм лозим мешавад.
Абдураҳмон Маҳмудов аз як сафари худ ба шаҳри Тошкент нақл мекунад, ки соли 1977 дар яке аз кӯчаҳои марказии ин шаҳр ҳунармандонро машғули танӯрсозӣ дида, дарҳол ба сӯи онҳо шитофт. Мизбонон, ки ӯро роҳбаладӣ мекарданд, аз шитобаш ба сӯйи танӯрсозон шигифтзада шуда, аз мақсадаш пурсон шуданд. Вай дар ҷавоб гуфтааст, ки бо ҳунармандон суҳбат мекунаду зуд бармегардад. Вақте ба назди ҳунармандон мерасад, устокалони танӯрсозон аз ҷояш бархоста, бо муҳаббат ҷониби Абдураҳмон нигоҳ карда, ӯро хушомадед мегӯяду аз мақсадаш мепурсад:
“Бобои усто, ҳамин кори шуморо дида дар дилам завқ пайдо шуд, мумкин аст кори шуморо тамошо кунам?”,-савол кардам. Ӯ низ бо ҷону дил қабул кард.”,-ёдовар шуд аз он рӯз Абдураҳмон Маҳмудов.
Фардои он рӯз Абдураҳмон бояд ба Тоҷикистон бармегашт. Бинобар набудани вақти зиёд усто назриявӣ ба чи гуна омода кардани танурро меомӯзонад. Абдураҳмон баъди бозгашт ба Тоҷикистон маҳсулотро гирдоварӣ намуда, ибтидо 3 танӯр меозад, ки якумӣ- каҷ, дуввумӣ-хуб ва сеюмӣ- кузашакл ҳосил мешаванд:
“Тасодуфан тағоям ба хонаи мо омада танурҳоро дид. Ман зуд ба ӯ гуфтам, ки танӯри каҷро мешиканам. Аммо ба ман хитоб кард, ки ин танӯрро намешиканӣ, ман онро бурда, нон мепазам. Тағоям он танурро 4-5 сол истифода кард. Аз ҳамон вақт инҷониб ба танӯрсозӣ машғулам.”,-мегӯяд қаҳрамони мо.
Абдураҳмон як замоне дар фурудгоҳ ба сифати барқчӣ кор кардааст. Ҳоло ба таъмири акумлиятор низ машғул асту муштариёни зиёде дорад. Аммо танӯрсозиро тарк намекунад.
Салоҳиддини Айнидин
