Дар се моҳи аввали соли 2026 дар шаҳри Душанбе 43 ҳолати монеъ шудан ба таҳсили кӯдакон ошкор гардидааст. Дар ин бора Раёсати Вазорати корҳои дохилӣ дар шаҳри Душанбе хабар дода, таъкид намудааст, ки нисбати волидоне, ки ба таҳсили фарзандони худ халал расонидаанд, тибқи талаботи моддаи 164-и Кодекси ҷиноятӣ парвандаҳои ҷиноятӣ оғоз карда шудаанд.
Бар асоси қонунгузории миллӣ, гирифтани таҳсилоти миёнаи умумӣ дар Тоҷикистон ҳатмӣ мебошад. Тибқи талаботи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маориф», волидон уҳдадоранд барои фароҳам овардани шароити таҳсил ва иштироки мунтазами фарзандон дар муассисаҳои таълимӣ мусоидат намоянд.
Кодекси ҷиноятӣ пешбинӣ мекунад, ки монеъ шудан ба таҳсили кӯдак ҷавобгарии ҷиноятӣ дорад. Аз ҷумла, чунин кирдор метавонад бо:
- ҷарима (аз 1000 то 1200 нишондиҳанда барои ҳисобҳо),
- корҳои ҳатмӣ (180–240 соат),
- ё маҳрум сохтан аз озодӣ то 2 сол
ҷазо дода шавад.
Коршиносон бар он назаранд, ки сабабҳои асосии чунин ҳолатҳо метавонанд омилҳои иҷтимоӣ ва иқтисодӣ бошанд:
- таассуби динию мазҳабӣ;
- ҷалби кӯдакон ба меҳнат;
- сатҳи пасти маърифати ҳуқуқии волидон;
- муносибати беаҳамият ба таҳсил, махсусан нисбати духтарон;
- муҳоҷирати меҳнатии волидон ва набудани назорати кофӣ.
Таъмини дастрасӣ ба таҳсил ҳамчун як ҳуқуқи асосии кӯдак дар сатҳи ҷаҳонӣ ҳифз гардида, таҳкими назорат, баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии аҳолӣ ва ҳамкории муассир миёни мактаб, волидон ва мақомоти давлатӣ метавонад барои коҳиши чунин қонуншиканиҳо мусоидат намояд.
