Аз 1 марти соли 2027 дар Русия пойгоҳи ягонаи IMEI таъсис меёбад. Тобистони соли 2026 дар Русия қонун дар бораи таъсиси пойгоҳи ягонаи мушаххаскунандаҳои таҷҳизоти мобилӣ қабул шуд. Қарор аст муқаррароти асосии он аз 1 марти соли 2027 мавриди амал қарор гиранд. Тибқи нақша, дар ин низом феҳристи IMEI-и иҷозатдодашуда ва манъшуда ташаккул меёбад. Маълумот ба система аз операторони алоқа, Хадамоти федералии гумрук ва дигар низомҳои иттилоотӣ ворид мешавад. Барои дастгоҳҳои наве, ки корбарон мустақилона аз хориҷ харидорӣ карда, ба Русия меоранд, низ тартиби алоҳида пешбинӣ шудааст.
Тибқи лоиҳаи кунунии қоидаҳо, аксари соҳибони смартфонҳо набояд дастгоҳҳои худро мустақилона сабти ном кунанд. Маълумот дар бораи дастгоҳ тавассути операторони алоқа ва дигар низомҳои давлатии иттилоотӣ ба система ворид мешавад. Тартиби алоҳида барои шахсоне пешбинӣ шудааст, ки телефони нави худро дар хориҷ харида, шахсан ба Русия меоранд.
Барои фаҳмидани он ки ин тағйирот ба корбарон чӣ таъсир мерасонад, аввал мефаҳмем, ки IMEI чист ва барои чӣ лозим аст.
-
Рақами телефон — муайян мекунад, ки чӣ гуна бо муштарӣ тамос гирифтан мумкин аст.
-
SIM ё eSIM — воситаи пайваст шудани муштарӣ ба шабакаи мобилӣ мебошад.
-
IMEI — муайян мекунад, ки кадом дастгоҳ ба шабака пайваст мешавад.
Акнун давлат пойгоҳи ягонаи IMEI-ро таъсис медиҳад, то дастгоҳҳоеро ба ҳисоб гирад, ки истифодаи онҳо дар шабакаҳои мобилии Русия иҷозат дода шудааст ё манъ мебошад. Тибқи лоиҳаи қоидаҳо, телефонҳои дуздидашуда, гумшуда ё ба таври ғайриқонунӣ воридшуда метавонанд ба феҳристи дахлдор ворид карда шаванд.
Вазифаи дигари система мубориза бо истифодаи IMEI-и қалбакӣ ё ивазшуда мебошад. Ин ҳолат замоне рух медиҳад, ки барои пинҳон кардани асли дастгоҳ ё истифодаи он дар амалҳои ғайриқонунӣ мушаххаскунандаи IMEI-ро тағйир медиҳанд ё нусхабардорӣ мекунанд.
Смартфон таърихи физикии худро дорад: таъмир, иваз кардани қисмҳо ва фарсудашавӣ. Акнун мақоми рақамии он низ аҳамият пайдо мекунад: оё истифодаи ин дастгоҳ дар шабакаҳои мобилии Русия иҷозат аст ва оё он дар феҳристи дастгоҳҳои манъшуда қарор дорад.
Бо вуҷуди ин, имкони харидуфурӯши смартфонҳои дасти дуюм аз байн намеравад. Танҳо пеш аз анҷом додани муомила боз як нишондиҳандаи дигарро санҷидан лозим мешавад — мақоми IMEI.
Ҳоло дар бораи он ки харидор пеш аз ҳар муомила аз кадом хизматрасонии мушаххас истифода карда метавонад, хулосаи қатъӣ баровардан барвақт аст. Лоиҳаи қоидаҳо имкони санҷидани IMEI-ро тавассути низомҳои давлатии иттилоотӣ пешбинӣ мекунад, аммо тартиби ниҳоии истифодаи он барои шаҳрвандон ҳанӯз ташаккул меёбад.
Солҳои охир шаҳрвандони Русия ба харидани смартфон аз мағозаҳои хориҷӣ ё овардани онҳо аз сафар одат кардаанд. Тибқи лоиҳаи қоидаҳо, харидани дастгоҳ дар хориҷ худ аз худ маънои онро надорад, ки смартфон баста мешавад ё соҳиби он ҳатман бояд маълумотро мустақилона пешниҳод кунад.
Агар смартфон аз ҷониби фурӯшанда ё воридкунанда тибқи тартиби қонунӣ ба Русия оварда шуда бошад, соҳиби он набояд дастгоҳро алоҳида сабти ном кунад. Маълумот бояд тавассути оператори алоқа ва низомҳои давлатии иттилоотӣ ба система ворид шавад.
Лоиҳаи қоидаҳо барои шахсоне, ки мустақилона смартфони навро дар хориҷ харида, ба Русия меоранд, тартиби алоҳидаро пешбинӣ мекунад. Дар чунин ҳолат соҳиби телефон метавонад маълумоти IMEI-и дастгоҳро тавассути портали давлатии «Госуслуги» мустақилона ворид намояд.
Қоидаҳо ҳанӯз такмил дода мешаванд ва лоиҳаи қарори ҳукумат роҳандозии марҳилавии ин тартибро пешбинӣ мекунад.
Имрӯз ҳангоми дуздида шудани телефон соҳиби он метавонад SIM-кортро масдуд кунад. Аммо ин амал танҳо истифодаи рақами мушаххаси телефонро маҳдуд мекунад, на худи дастгоҳро: SIM-кортро бароварда, корти дигар гузоштан мумкин аст.
Дар Тоҷикистон тибқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31 марти соли 2020 (№ 208) рамзҳои IMEI ба қайд гирифта мешуданд ва агар барои истифодаи шахсӣ аз хориҷ телефон ё планшет ворид мекардед, дар гузаргоҳи гумрукӣ эъломияи шакли Т6 пур менамудед, ки ин ройгон буд. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31 июли соли 2024 тартиби воридоти имтиёзноки телефонҳои мобилӣ лағв шуд.
