Палатаи ҳисоб ва Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсия ду ниҳоди муҳими давлатии Тоҷикистон ҳастанд, ки дар соҳаи назорати молиявӣ ва пешгирии қонунвайронкуниҳо фаъолият мекунанд. Онҳо ҳамкориҳои зич доранд, аммо фарқҳои асосӣ дар сохтор, вазифаҳо ва самтҳои фаъолият доранд. Палатаи ҳисоб мақоми олии назорати молиявии мустақил аст, ки ба аудит ва назорати берунаи буҷаи давлатӣ тамаркуз кардааст, дар ҳоле ки Агентӣ ниҳоди иҷроия буда, ба муборизаи фаъолона бо коррупсия ва назорати дохилии молиявӣ машғул мебошад.
| Ҷанба | Палатаи ҳисоб | Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсия |
|---|---|---|
| Таъсис ва низом | Таъсис соли 2012 бо Қонуни ҶТ «Дар бораи Палатаи ҳисоби Ҷумҳурии Тоҷикистон». Ниҳоди мустақили парламентӣ (Маҷлиси Олӣ), мақоми олии назорати молиявӣ. | Таъсис соли 2007 бо Фармони Президентӣ №143 ва Қонуни ҶТ «Дар бораи Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсия» (тағйирот соли 2020). Ниҳоди иҷроияи назди Ҳукумат, мақомоти махсусгардонидашуда. |
| Вазифаҳои асосӣ | — Аудити берунаи мустақили давлатӣ (назорати иҷрои буҷаи давлатӣ, хароҷотҳои давлатӣ). — Таҳлили шаффофият ва самаранокии истифодаи маблағҳои давлатӣ. — Пешниҳоди тавсияҳо ба Маҷлиси Олӣ ва Ҳукумат оид ба беҳбуди низоми молиявӣ. — Иштирок дар муҳокимаи ҳисоботи солонаи Ҳукумат. | — Татбиқи сиёсати давлатӣ дар мубориза бо коррупсия (пешгирӣ, ошкоркунӣ ва тафтиши ҷиноятҳои коррупсионӣ). — Назорати давлатии молиявӣ (тахминан, назорати дохилӣ ва тафтишотӣ дар муассисаҳои давлатӣ). — Таҳлили хавфҳои коррупсионӣ ва огоҳсозӣ. — Ҳамкорӣ бо мақомоти байналмилалӣ оид ба баргардонидани дороиҳои ғайриқонунӣ. |
| Сохтор ва роҳбарӣ | Созиш: Раис (таъин бо қарори Маҷлиси Олӣ), аъзоён (то 9 нафар, бо талаботи синну сол ва таҳсилоти иқтисодӣ/ҳуқуқӣ). Мустақил ва ғайриҳизбӣ. | Созиш: Директор (таъин бо фармони Президент), раёсатҳо (масалан, Раёсати пешгирии коррупсия). Зери назорати Президенти ҶТ. |
| Салоҳиятҳо | — Дастрасӣ ба ҳуҷҷатҳои буҷавӣ (бо риояи сирри давлатӣ). — Гузоштани ҳисобот ба парламент. — Таъмини шаффофият дар иҷрои буҷа. | — Тафтиши фаврӣ ва ошкоркунии ҷиноятҳои коррупсионӣ. — Ҳамоҳангсозии фаъолияти зиддикоррупсионӣ дар тамоми ниҳодҳои давлатӣ. — Иҷрои созишномаҳои байналмилалӣ (масалан, Конвенсияи БМТ зидди коррупсия). |
| Таъсир ва натиҷаҳо | Фокус бар аудит ва тавсияҳо; масалан, соли 2025 қариб 98% маблағҳои қоидавайронкуниро барқарор кардааст. | Фокус бар пешгирӣ ва мубориза; масалан, соли 2024 дар Бадахшон 124 ҷинояти коррупсионӣ ошкор шудааст. |
| Ҳамкорӣ | Ҳамкорӣ бо Агентӣ дар таъмини шаффофият ва мубориза бо коррупсия (вохӯриҳои мунтазам). | Ҳамкорӣ бо Палата дар таҳлили хавфҳо ва иҷрои стратегияҳои зиддикоррупсионӣ. |
Агар Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсия як мақоми ҳуқуқӣ ва назорати молиявӣ ваколатҳои тафтишотию оперативӣ-ҷустуҷӯиро доро бошад, Палатаи ҳисоб мақоми аудитӣ ва таҳлилиро дорад.
Вале агар Палата нишонаҳои ҷиноятҳоро ошкор намояд, маводҳои санҷиширо барои қабули қарори ҳуқуқӣ ба мақомоти дахлдор ирсол менамояд.
Палатаи ҳисоби Тоҷикистон мақоми олии назорати берунии молиявӣ ва аудитӣ мебошад. Вазифа ва рисолати асосии он таъмини шаффофият, қонуният ва самаранокии истифодаи маблағҳои давлатӣ ва амволи ҷумҳурӣ ба ҳисоб меравад.
Рисолати ин ниҳод ҳимояи манфиатҳои давлат тариқи пешгирии истифодаи ғайримақсаднок ва ғайриқонунии маблағҳои буҷетӣ, баланд бардоштани самаранокии идоракунии давлатӣ, пешниҳоди хулосаҳои холисона ба мақомоти олии кишвар дар бораи вазъи молиявии давлат аст.
Палатаи ҳисоб мегӯяд, ҳисоботдиҳӣ ва шаффофият ду унсури муҳими идоракунии самаранок буда, метавонад ба мубориза бо фасод мусоидат кунад.
Масалан, ҳисоботҳои мақоми олии аудит дар бораи кори худ дар назди мардум. Палатаи ҳисоб нишондиҳандаҳои самаранокии фаъолиятро барои арзёбии сифати фаъолияти аудитории худ барои парлумон, шаҳрвандон ва дигар ҷонибҳои манфиатдор истифода мебарад. Дар бораи иҷрои умумии буҷаи давлатӣ, вазъи молиявӣ ва амалиёт, ҳолати умумии идоракунии молиявӣ ва дар сурати зарурат қонунгузорӣ дар бораи қобилияти касбӣ пешбинӣ шуда бошад, ошкоро ҳисобот медиҳад.
ПИСАНД ОМАД? БО ДӮСТОНИ ХУД МУБОДИЛА КУНЕД!
+1
+1
+1
+1
+1
+1
+1
