Аз оғози истифодаи пропагандаи оммавӣ (Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ) яке аз объектҳои асосӣ насли наврас буд ва аниматсия низ тақрибан ҳамон вақт ба таври фаъол инкишоф ёфт.
Аниматсия агарчи барои вақтхушиҳои кӯдакон хеле муҳим аст, аммо тамошои беназорати он метавонад на танҳо ба афкори кӯдак, балки ба рӯҳияи ӯ низ таъсири манфӣ расонад. Зеро, муҳтавои онҳо аксар вақт аз пропаганда орӣ нест.
Дар фазои муосири интернетӣ миқдори зиёди муҳтаво барои кӯдакон дастрас аст. Аз қабили филмҳои тасвирию ҳуҷҷатӣ, маводи таълимӣ. Аммо дар баробари захираҳои муфиду бехатар, захираҳои хатарнок низ ҳастанд. Аз ин рӯ, барои таъмини амнияти кӯдакон ҳангоми истифодаи интернет чора бояд андешид.
Персонажҳои филмҳои тасвирӣ муҳимтарин қаҳрамонҳое мебошанд, ки кӯдакон ба онҳо тақлид мекунанд. Аз ин рӯ, агар қаҳрамони филм як чеҳраи хашин бошад, кӯдакон низ аз ӯ хушунатро меомӯзанд ва онро такрор мекунанд.
Пас, чӣ бояд кард?
Бо фарзандонатон он чизеро, ки дар телевизион ё интернет мебинанд, муҳокима кунед. Вақте шумо бо фарзандони худ барномаҳои телевизионӣ ё филмҳоро тамошо мекунед, ба онҳо саволҳо диҳед: «Чаро қаҳрамони асосии филми тасвирӣ ба шумо писанд аст», «Аз ин филм чӣ паём гирифтед?»
Ба кӯдакон манбаҳои хуби иттилоотро нишон диҳед. Якҷоя бо фарзандони худ аз интернет ё китобҳо сарчашмаҳои боэътимоди иттилоотро пайдо кунед.
Ба кӯдакон кумак кунед, ки тафаккури интиқодии хешро инкишоф диҳанд то тавонанд муҳтаворо таҳлил намоянд, байни маълумоти воқеӣ ва дурӯғ фарқ гузоранд ва дарк кунанд, ки на ҳама чизе, ки онҳо дар Интернет мебинанд, боэътимод ё бехатар буда метавонанд.
Ба кӯдакон дар бораи аҳамияти нигоҳ доштани маълумоти шахсӣ дар интернет, чораҳои бехатарӣ ва тафовут байни пропаганда ва маълумоти саҳеҳро шарҳ диҳед.
Ҳоло филмҳо, намоишҳои телевизионӣ, бозиҳо ва албомҳои мусиқӣ дар ҷаҳон таснифбандии синнусолӣ шудаанду дарёфти мавод барои волидон осон гардидааст. Кишварҳои мутараққии ҷаҳон низ таснифбандии синнусолиро дар филмҳо ҷиддӣ пайгирӣ мекунанд.
Дар Тоҷикистон низ тибқи қонунгузорӣ масъулин ин масъалларо бояд риоя кунанд.
Бахтиёр Қаҳҳоров, роҳбари Студияи аниматсионии “Тасвир” бобати чигунагии таъсири филму тасвир ба афкори кӯдакону наврасон чунин назар дорад:
«Падару модар мутаваҷҷеҳ бояд шаванд, ки эффектҳои махсус ҳисси хушунатро бедор мекунад. Филме, ки бисёр писанд аст-“Маша ва медвед”, ки падару модар бо хурсандӣ мехаранд, бачаҳо бо хурсандӣ тамошо мекунанд, дар он низ иттилооте ҳаст, ки барои падару модар ва кӯдакон таъсири бад дорад. Баъди тамошои ин филм падару модар метавонад дар ҳайрат монад, ки чаро кӯдакон гӯш намекунанд. Зеро, Маша хирсро писанд намекунад. Кӯдакон инро як ибрат барои худ мегиран. Агарчи Хирс дар филм чеҳраи бузургсол аст… Масалан, ман вақте ба мағозаи дискфурӯшӣ ворид мешавам, он аниматсияе,ки мефурӯшанд, тақрибан 70-80%-и онҳо хушқнат дорад. Бинобар ин, дар ҳар хонавода бойгонии филмҳои тасвирие бошад, ки аз зеҳни падару модар филмҳо гузашта бошанд. Онҳо барои кӯдакони хеш интихоб кунанд.»
Созмони ҷаҳонии тандурустӣ тавсия медиҳад, ки кӯдакони 3-7-сола дар як рӯз то 30 дақиқа, кӯдакони 7-10 сола 30-50 дақиқа телевизион тамошо кунанд. Масофа телевизион аз чашм набояд аз се метр кам бошад. Аммо аксар вақт ин тавсияҳо мадди назар мешавад.
Маълумоти бештар дар эксплейнери мо:
