Соли 2023 дар Тоҷикистон таъсиси 25 муассисаи томактабии хусусӣ дар назар аст.
Оё кӯдакони минтақаҳои дурдаст ба кӯдакистонҳо дастраси доранд?
Ҳамасола дар шаҳру навоҳии ҷумҳурӣ боғчаву кӯдакистон месозанд, аммо суоли матраҳ ин аст, ки оё кӯдакони минтақаҳои дурдаст ба кӯдакистонҳо фаро гирифта шудаанд? Зеро, теъдоди кӯдакон дар рустоҳо бештаранд. Асосан дар деҳот тарбияи кӯдакон бар дӯши модарон аст. Лекин аз сабаби дар деҳа зиёд будани кор, волидайн наметавонанд вақти худро ба тарбияи фарзандон сарф намоянд. Бинобар ин, барои таъмини кӯдакон бо боғча ва кӯдакистонҳо солҳои зиёд лозим аст.
Мутобиқи маълумоти Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар 5 соли охир (2017-2021) теъдоди навзодон дар ҷумҳурӣ 1 231 800 (аз синни 1 то 5-сола ) мебошад, ки аз ин 101170 нафарашон дар кӯдакистон фаро гирифта шудаанд.
Айни замон, дар муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ 10186 корманд (мушовирон, омӯзгорон, муррабиён, ёвари муррабиён) фаъолият доранд, ки аз диаграмаи зерин дида метавонед.
Аз соли 2014 то соли 2021 дар ҷумҳурӣ 146 кӯдакистон сохта ба истифода дода шудааст, аммо ин миқдор тамоми кӯдакони синни томактабиро фаро гирифта наметавонад. Аз ин бармеояд, ки сохтмони кӯдакистонҳо бо ҷалби мақомоти иҷроияи ҳокимияти маҳаллии шаҳру ноҳияҳо ва сармоягузориҳои хориҷӣ ба роҳ монда шавад ва ин имкон фароҳам меорад.
Бояд гуфт, дар Тоҷикистон барои густариши фаъолияти кӯдакистонҳо Барномаи давлатии рушди муассисаҳои томактабӣ ва миёнаи умумии хусусӣ то соли 2027 амалӣ мекунад.
Тибқи натиҷаҳои ба дастомада, мо ба чунин хулоса омадем, ки ба ҳисоби миёна дар сатҳи ҷумҳурӣ ба як кӯдакистон 145,4 нафар кӯдак рост меояд. Далели гуфтаҳоро дар графикаи мазкур дида метавонед.
Зичии кӯдакон дар кӯдакистонҳо дар миқёси ҷумҳури аз ҳама кам дар ВМКБ буда, яъне ба як кӯдакистон тақрибан 80 кӯдак рост меояд. Ин рақамҳо дар шаҳри Душанбе баръакс мебошад, ки ба як кӯдакистон 201 кӯдак таълим мегирад.
Агар сохтани кӯдакистонҳоро сол ба сол нигоҳ кунем ба ҳисоби миёна дар 1 сол 22 кӯдакистон сохта ба истифода дода мешавад. Чӣ тавре дар боло зикр кардем, агар ба як кӯдакистон 145 нафар кӯдак рост меояд. Пас хулоса кардан мумкин, ки дар як сол дар Ҷумҳурӣ 3190 кӯдакон бо кӯдакистон таъмин мешавад. Дар баробари он ки аз соли 1991 то соли 2021 дар Тоҷикистон 696 кӯдакистонҳо сохта, ба истифода дода шуданд, аммо ин миқдори кӯдакистонҳо барои таъмин намудани кӯдакон кофӣ нест.
Мувофиқи маълумоти сомонаи countrymeters дар соли 2022, дар Тоҷикистон 305 977 нафар кӯдак таваллуд шудааст. Бо суръати баланд афзоиш ёфтани аҳоли ва суръати сохташавии кӯдакистонҳо фоизи таъминот бо кӯдакистонҳо сол аз сол кам шудан мегирад, чун суръати афзоиши аҳолӣ назар ба суръати бунёди кӯдакистонҳо зиёдтар аст.
Акси асосӣ аз шабакаи интернет
Мирзо Назаров
Муқаддас Ҳомидҷонова
хатмкунандагони «Data Journalism School JMBpictures»
