5 ҷавон аз ҳама манотиқиТоҷикистон дар доираи лоиҳаи «Тақвияти тавонмандии ҷавонон барои Тоҷикистони осоишта», ки аз  ҷониби Барномаи Рушди СММ дар Тоҷикистон пуштибонӣ ёфт,  малакаи худро дар соҳаи соҳибкорӣ такмил доданд. Хушнуда Исоева аз шаҳри Кулоб дар синни 20-солагӣ аллакай таҷрибаи пешбурди тиҷоратро дорад. Ӯ тиҷораташро аз истеҳсоли маҳсулоти қаннодӣ шурӯъ карда, аммо муваффақ нашудааст.

Соли 2021 вай тасмим гирифтааст, ки равишашро дигар кунад: дар мактаби тиҷорӣ омӯзиш гирифта, ҳамроҳи мураббиёнаш Таҳмина, Хочиакбар ва Ҷомаҳмад бо истифода аз малакаҳои нав ба рушди худ шурӯъ кард.

«Соҳибкороне, ки аллакай ба баъзе муваффақиятҳо ноил шудаанд, менеҷерони ширкатҳо ва стартапҳои навкор, ки то ҳол идеяи лоиҳаро таҳия мекунанд, метавонанд омӯзиш гиранд. Бо ман ҳам ҳамин тавр буд: дар давраи омӯзиши аввал ман фаҳмидам, ки чӣ гуна аудиторияи мақсадноки худро муайян кардан, одамони ҳамфикрро пайдо кардан ва фоидаро зиёд кардан лозим аст.

Бо дониши нав пухтани кулча, торт ва каннодиро идома дода, ба бозор бурда мефурӯшам. Оҳиста-оҳиста ман базаи мизоҷони худро инкишоф додам. Аммо ман намехоҳам, ки дар ин ҷо таваққуф кунам» мегӯяд ӯ.
Ҳоло Хушнуда аз рӯи фармоиш шириниҳо месозанд ва нақшаи бизнеси ифтитоҳи як коргоҳи хурд дар Кӯлобро идома медиҳад: «Ман аллакай тавонистаам даромадро чанд маротиба зиёд кунам. Мехоҳам дар шаҳри худ як коргоҳ кушоям ва на танҳо ширинӣ фурӯшам, балки ҷойҳои корӣ низ эҷод кунам».

Муртазо
Муртазо аз шахри Исфара. Ҳоло корманди шуъбаи робитаҳои байналмилалӣ ва идоракунии лоиҳаҳои филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар Исфара мебошад.

«Мо лоиҳаҳои зиёде доштем, мо бо ҳамкасбон оид ба татбиқи онҳо кор мекунем. Вақте ба мо гуфтанд, ки имкони дар тренингҳо иштирок кардан ва гирифтани грант вуҷуд дорад, рости гап, дар аввал бовар накардем. Хамрохи студентон иштирокчии семинархо шудам. Аввал дар Исфара, баъдан дар Душанбе таҳсил кардем”, — мегӯяд ҷавон.

«Баъд аз омӯзиши асосҳои соҳибкорӣ ман фаҳмидам, ки идеяи бизнес чист, он чӣ гуна бояд дар шакли бизнес-нақша ба расмият дароварда шавад, модели бизнес чист ва чаро ҳар як стартап ба ин дониш ниёз дорад. Дӯстон, ҳамкорон, шогирдонам ва ман фикру ақидаҳои зиёд доштем, вале намедонистем, ки кадоме аз онҳо фоидаовар аст, ҳисоб карда натавонистем, ки чӣ фоида меорад. Ва мо бо ёрии тренингҳо барои амалӣ намудани идеяҳои ояндадор дониши зарурӣ гирифтем, шарҳ медиҳад Муртазо.

Дастаи ӯ дар донишгоҳ як қатор лоиҳаҳои дигар дорад, аз қабили лоиҳаи рушди таҳсилоти олӣ, барномаҳои грантии озмунӣ, лоиҳаи дастгирии донишҷӯён дар маркази дастгирии занон дар филиали Исфараи Донишгоҳи технологии Тоҷикистон.

Муртазо пас аз дарёфти грант бар асоси натоиҷи озмуни мактаби соҳибкорӣ, ки бо дастгирии Барномаи рушди СММ дар Тоҷикистон баргузор шуд, тавонист дар ин марказ курсҳои дӯзандагӣ ва дӯзандагӣ барои донишҷӯдухтаронро оғоз кунад:

“Онҳо тарроҳии мӯд, камарбандӣ, дӯзандагӣ ва дигар ҳунарҳоро меомӯзанд. Дар натиҷаи корҳои минбаъда оид ба лоиҳаҳо мо метавонем ҷавондухтаронро бо ҷойи кор таъмин намуда, ба коҳиши сатҳи бекорӣ мусоидат кунем», — қайд мекунад ӯ.

Манижа
Манижа Раҳмонзода донишҷӯи соли сеюми факултаи таърих, ҳуқуқ ва муносибатҳои байналмилалии Донишгоҳи давлатии Кӯлоб аст.

Вай аллакай дар тренингҳои зиёд иштирок кардааст, аз ҷумла: INNO Hack Time Innovation дар Душанбе, тренингҳои тиҷоратӣ дар доираи лоиҳаи «Тақвияти нерӯи ҷавонон барои Тоҷикистони осоишта», Startup Choikhona Xll, Startup Choikhona XV. Омӯзиши соҳибкорӣ дар шаҳри Бохтар дар доираи лоиҳаи USAID «Startup Weekend» ва пас аз он ман имкони таҷрибаомӯзиро дар USAID пайдо кардам.

Вай инчунин иштирокчии Форуми байналмилалии «Барои сулҳ ва дӯстӣ» дар Душанбе буд ва дар он тавонист бо ҳамфикрони дигар манотиқе, ки лоиҳаи мазкур амалӣ мешавад, табодули таҷриба кунад.

«Ман бисёр чизҳоро омӯхтам, аз ҷумла таҳияи нақшаи бизнес, ташаккул додани ғояҳои хуби тиҷорат, васеъ кардани ҷаҳонбинӣ ва тафаккури ман. Масалан, дар Бохтар мо се рӯз ба муаррифӣ омодагӣ дидем ва дар ин рӯзҳо ҳар гурӯҳ бояд лоиҳаеро пешниҳод мекард. Дастаи мо лоиҳаи агробизнес дошт ва мо тавонистем на танҳо дар бораи идеяамон сухан гӯем, балки ғолиб ҳам шуд. Ҳадафи лоиҳаи «Кӯмак ба тиҷорат» кумак ба деҳқонон, косибон ва соҳибкорони хурд аст», — мегӯяд Манижа.
Манижа қайд мекунад, ки «бизнес мисли як мӯд аст, ки хеле зуд тағйир меёбад ва агар воқеан муваффақ шудан мехоҳед, тиҷорати худро бояд мутобиқ ба талаботи замон нигоҳ доред ва талаб кунед».

Ба зудӣ Манижа мехоҳад тиҷорати худро оғоз кунад, аммо ин чӣ мешавад, духтар ҳанӯз ифшо накарданро ихтиёр кард.

Сохибчон
Соҳибчон Раупов аз ноҳияи Шаҳринав (Ҷамоати Сабо) — иштирокчии тренингҳо оид ба тавлиди ғояҳои бизнес ва маркетинг.

Силсилаи тренингҳои тиҷорӣ, ки дар он ӯ иштирок дошт, дар шакли кушода, ҳаяҷоновар ва интерактивӣ бо истифода аз презентатсияҳо, бозиҳои корӣ, лексияҳои ҳавасмандкунанда ва сафарҳои саҳроӣ гузаронида шуданд.