Аз интернети моҳворавӣ ва марказҳои коркарди маълумот то содироти нерӯи барқ ва таъсиси ҷойҳои корӣ — ҳамкории иқтисодии Тоҷикистону ИМА самтҳои гуногунро фаро мегирад.
Кордори муваққатии Сафорати ИМА дар Душанбе Карсон Релитс Рокер дар мақолаи худ бахшида ба 250-солагии Истиқлоли ИМА ва 35-солагии муносибатҳои шарикӣ бо Тоҷикистон аз натиҷаҳои ҳамкории ду кишвар дар соҳаҳои тиҷорат, энергетика, технология ва истихроҷи маъдан ёдовар шудааст.
Ба гуфтаи ӯ, яке аз самтҳои муҳим фароҳам овардани шароит барои рушди тиҷорати хусусӣ ва ҷалби сармоягузорӣ мебошад.
Аз маҳсулоти кишоварзӣ то бозорҳои байналмилалӣ
Тибқи маълумоти дар мақола овардашуда, то соли 2024 қариб 100 ширкати тоҷикӣ дар соҳаҳои коркарди маҳсулоти хӯрокворӣ, технологияҳои иттилоотӣ ва нассоҷӣ дар маҷмӯъ ба маблағи 12,3 миллион доллар маҳсулот ва хизматрасонӣ фурӯхтаанд. Ҳамчунин, деҳқонони маҳаллӣ 2,4 миллион доллар маблағгузории нави кишоварзӣ гирифтаанд.
Барномаҳои тиҷоратии ИМА низ ба корхонаҳои агросаноатии Тоҷикистон барои бастани қарордодҳои содиротӣ кумак кардаанд. Аз ҷумла, соли 2021 ҳаҷми чунин қарордодҳо ба 4 миллион доллар расидааст.
Дар мақола ҳамчунин аз ширкати муштараки «Оби Зулол» ёд шудааст, ки соли 2000 таъсис ёфта, ҳоло дар Тоҷикистон беш аз 800 нафарро бо кор таъмин мекунад.
Технология ва интернет: самтҳои нави ҳамкорӣ
Ба гуфтаи намояндаи Сафорати ИМА, ин кишвар оғози фаъолияти Starlink дар Тоҷикистонро дастгирӣ кардааст. Ин хизматрасонӣ барои фароҳам овардани дастрасӣ ба интернети моҳворавӣ, аз ҷумла дар минтақаҳои дурдаст, пешбинӣ шудааст.
Самти дигари ҳамкорӣ рушди инфрасохтори ҳисоббарорӣ ва зеҳни сунъӣ мебошад. Тибқи мақола, ширкатҳои амрикоии Perplexity, Super Micro ва Cerebras бо ширкати тоҷикии zypl.ai дар самти рушди инфрасохтори пешрафтаи ҳисоббарорӣ ҳамкорӣ мекунанд. Дар ин замина истифодаи нерӯи барқи обӣ низ дар назар аст.
Энергетика ва содироти нерӯи барқ
Дар мақола гуфта мешавад, ки ИМА аз соли 2002 ба ин сӯ барои рушди шабакаи барқи Тоҷикистон дар маҷмӯъ 25 миллион доллар ҷудо кардааст. Аз ин маблағ 15 миллион доллар ба дастгирии сохтмони хати интиқоли барқи CASA-1000 равона шудааст.
Ин тарҳ барои интиқоли нерӯи барқ аз Осиёи Марказӣ ба Осиёи Ҷанубӣ пешбинӣ шуда, метавонад ба Тоҷикистон дар истифодаи иқтидори гидроэнергетикӣ ва тавсеаи содироти нерӯи барқ мусоидат кунад.
Ҳамчунин, як барномаи минтақавии энергетикӣ ба маблағи 39 миллион доллар барои такмили банақшагирии шабакаҳои барқӣ ва омӯзиши мутахассисон пешбинӣ шудааст.
Маъданҳои муҳим ва ҷойҳои корӣ
Тоҷикистон дорои захираҳои сурма, литий, нуқра ва дигар маъданҳои муҳим мебошад, ки дар истеҳсоли таҷҳизоти электронӣ, технологияҳои муосир ва дигар соҳаҳои саноат истифода мешаванд.
Ба гуфтаи муаллифи мақола, ҷалби сармоягузории хориҷӣ ба ин соҳа метавонад барои Тоҷикистон даромади иловагӣ, ҷойҳои корӣ ва имкониятҳои нави истеҳсолӣ фароҳам оварад.
Дар ин замина аз фаъолияти корхонаҳои КМ «Анзоб» ва AMCO низ ёд шудааст, ки дар соҳаи истихроҷи сурма фаъолият доранд ва садҳо сокини маҳаллиро бо кор таъмин мекунанд.
Имкониятҳо барои ҷавонон
Яке аз самтҳои муҳими рушди иқтисодӣ омода кардани мутахассисони ҷавон мебошад. Тибқи маълумоти мақола, барномаи таҷрибаомӯзӣ малакаҳои 234 ҷавони тоҷикро рушд дода, барои бо кор таъмин шудани онҳо дар бахши хусусӣ мусоидат кардааст.
Рушди технологияҳои иттилоотӣ, инфрасохтори рақамӣ, энергетика ва коркарди маъданҳо метавонад талаботро ба мутахассисони соҳаҳои муҳандисӣ, барномасозӣ, энергетика ва идоракунии тиҷорат афзоиш диҳад.
Дар маҷмӯъ, мақолаи намояндаи Сафорати ИМА чанд самти ҳамкории иқтисодии ду кишварро нишон медиҳад. Самараи дарозмуддати ин ташаббусҳо аз татбиқи амалии лоиҳаҳо, ҷалби сармоягузорӣ, таъсиси ҷойҳои кории устувор ва иштироки соҳибкорону мутахассисони маҳаллӣ вобаста хоҳад буд.
Манбаъ: Сафорати ИМА дар Душанбе
