Без рубрикиЁдгории меъморӣ чаро Аҷиннатеппа ном гирифт?

Ёдгории меъморӣ чаро Аҷиннатеппа ном гирифт?

-

Аҷинатеппа боқимондаи ёдгори меъмории дини будоӣ буда, мувофиқи тахқиқи бостоншиносон бутхона дар нимаи дуюми асри 7 ва ибтидои асри 8 арзи вуҷуд доштааст.

Аҷиннатеппа аз маркази ноҳия 11 км дур дар ҷамоати шаҳраки Киров ва 15 км дуртар аз шаҳри Бохтари вилояти Хатлон ҷойгир шудааст.

Соли 1959 дар масофаи 3 км аз роҳи Ҷамоати шаҳраки Кирови ноҳияи Вахши вилояти Хатлон аз тарафи олим Т. И. Зеймал кашф гардидааст. Номи асосии ин ёдгорӣ аслан Аҷиннатеппа набуда, ин унвон солҳои 40-уми асри 20 ба он дода шудааст. Тибқи ривояти мардуми маҳал солҳои 40-уми асри 20 дар натиҷаи боридани боронҳо як ҷойи теппа фурӯ рафта, сӯрохие ба вуҷуд омадааст ва нафаре аз маҳаллиён вориди сӯрох шуда, бути якпаҳлӯ хобрафтаеро мебинад ва тарсон берун омада, дидаашро ба мардум нақл мекунад. Минбаъд маҳаллиён онро макони ҷинҳо (махлуқи бадшакли бадкирдори афсонавӣ) пиндошта, Аҷиннатеппа номгузорӣ кардаанд. Ваҷҳи тасмияаш аз аҷина аст.

Аҷиннатеппа бинои росткунҷашакли вусъаташ 100×50 м, баландиаш 6 м мебошад. Аз ду қисмати мутаносиб иборат буда, бо роҳрав қисмҳо ба ҳам мепайванданд, ки қисмҳоро дар рафти таҳқиқ шартан «дайр» ва «маъбад» номгузорӣ кардаанд. Дар миёнҷои «дайр» ва «маъбад» ҳован ҷой дорад. Иморати ҳар як қисми бино аз рӯйи тарҳи сохтмонии чорайвона бино ёфта, аз похса ва хишти хом, таҳкурсии он аз хишти пухта сохта шудааст. Фарши ҳуҷраҳо, рӯйи ҳавлӣ ва девори биноҳои ибодатгоҳ бо хишти пухта рӯйкаш шудаанд. Равоқҳо камбар ва биноҳо гумбаздор будаанд. Дар маркази нимаи «дайр» ҳавлии чоркунҷае ҳаст (19х19 м) — ки дар атрофи он ҳуҷраҳо, ибодатгоҳ, толор ва биноҳои хоҷагӣ ҷой гирифтаанд. Ҳамаи ин биноҳоро роҳрав ба ҳам мепайваст. Ороиши меъмории ибодатгоҳи дайр мураккаб буда, шифту девор нақшунигор ва муҷассамаҳои бисёр дошт. Ҳангоми ҳафриёт пораҳои муҷассамаи калони баландиаш 4 м, ки дар маркази бино воқеъ буд, ёфт шуд. Поини деворҳо, рӯйи суффаҳо ва пояи ҳайкалҳо бо нақшу нигор оро доранд. Дигар биноҳои «дайр» ва ҳуҷраҳои роҳибон намуди одӣ доранд.

Дар яке аз роҳравҳо муҷассамаи 14-метраи якпаҳлу хобидаи Будо дар ҳолати нирвана ва дар тоқчаҳо муҷассамаҳои хурди Будои нишаста ёфт шуданд. Муҷассамаҳоро аз гил сохта, рангубор додаанд. Тасвироти Аҷиннатеппа дар асоси анъанаҳои наққошии ҳамонзамонаи Осиёи Миёна иҷро шудаанд. Нақши иблис, роҳиб ва одамони одӣ низ ҳаст.

 

Муаллиф: Амонҷон Муҳиддинов

ПИСАНД ОМАД? БО ДӮСТОНИ ХУД МУБОДИЛА КУНЕД!
+1
0

+1
0

+1
0

+1
0

+1
0

+1
0

+1
0

ХАБАРҲОИ ОХИРИН

Форум дар Брюссел ва имзои ду ёддошти тафоҳум

Дар форуми сармоягузорӣ, ки 18 май дар Брюссел баргузор гардид роҳбарону намояндагони ниҳодҳои мухталифи Иттиҳоди Аврупо, Парлумони Аврупо, роҳбарон...

Омодагӣ дар Дубай бозӣ дар Қирғизистон

Дастаи мунтахаби Тоҷикистон дар Дубай бозиҳои дуҳафтаинаи таълимиро оғоз кард, ки ҳадаф омодагӣ ба мусобиқаи интихобии Ҷоми Осиё-2023 дар...

6 барномаи навраси тоҷик дар Play Market

Як навраси 16-солаи тоҷик ҳанӯз аз 5 соли қабл ба барномасозӣ шурӯъ кард ва то кунун чандин барномаи ӯ...

Муҳоҷирон чаро Русияро ба Аврупо иваз карданд?

Муҳоҷирати меҳнатӣ як раванди табиист, ки нерӯи кории кишварҳои ҷаҳони сеюм аз сар мегузаронанд. Тибқи иттилои расмӣ, аксари корҷӯёни кишвар...
spot_imgspot_img

«Москвич»-и нав чинӣ мешавад?

Пас аз ба тавозуни Маскав гузаштани заводи Renault мансабдорони сатҳҳои гуногун дар бораи он сӯҳбат кардаанд, ки ширкат то...

Huawei Watch D-соат ё табиб?

Соати чинӣ, ки охири соли гузашта дар Чин намоиш дода шуд, акнун дар Аврупо ва дигар минтақаҳо бо арзиши...
spot_imgspot_img

Ба шумо инчунин метавонед писанд оядVIP
Ба шумо тавсия дода мешавад